Yurtdışı Emeklilik İşlemlerine Genel Bakış ve Bir Kaç Önemli Sorun


08/05/1985 tarihli ve 3201 sayılı “Yurtdışında Çalışan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun”, 22/5/1985 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı tarih itibari ile yürürlüğe girmiştir. Bu kanunla, Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen sürelerinin borçlanma yoluyla sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Bu kanun kapsamında, yurtdışında elde etmiş olduğunuz emekli maaşınıza herhangi bir zarar gelmeden Türkiye’den de emekli olma şansınız bulunmaktadır. Bu şekilde elde edeceğiniz emeklilik geliriniz yurtdışında elde ettiğiniz emekli gelirinizin yanında ek bir imkân olarak sizlerin ekonomik olarak daha iyi şartlarda yaşamanızı sağlayacak, yaşamınız boyunca Türk Sosyal Güvelik Sistemi’nin koruması altında ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin garantisi altında yaşayacaksınız.

Son yıllarda Türk ekonomisinin iyiye gidişi, bölgesinde önemli bir ekonomik güç haline gelmesi, özellikle Avrupa’da yaşanan ekonomik krize rağmen stabil durumunu koruması karşısında Yurtdışı borçlanma işlemlerinde önemli bir artış yaşanmış, Türk sosyal güvenlik şemsiyesinin altına girmek isteyenlerde ciddi bir artış gözlemlenmiştir. Bunda az evvel bahsettiğimiz faktörlerin yanı sıra gayrimenkul vb. gibi diğer yatırım araçlarının eski cazibelerini kaybetmesi, yerel temsilcilerin suistimallerine açık olması, kolaylıkla takip edilememesi gibi faktörler de etken olmuştur.

Artık yurtdışında yaşayan ve emekli olan vatandaşlarımız Türkiye’de gayrimenkul alıp kirasını elde etmekle uğraşmak, bunu takip eden yakınlarının yahut akrabalarının kötüye kullanımlarıyla, yahut kiracılarının ödemeden kaçıp gitmeleriyle uğraşmak yerine Yurtdışı borçlanma yoluyla emekli olmayı tercih ediyorlar.

Yurtdışı emeklilik meselesi ilgilileri tarafından oldukça iyi bilinen ve yakından takip edilen bir konu olduğundan biz burada uygulamada pek çok karışıklığa sebebiyet veren, çoğu zaman yanlış bilgilendirmelere ve yönlendirmelere neden olan özel birkaç hususa değinmeye çalışacağız.

MAVİ KARTLILAR YURTDIŞI BORÇLANMASINA MÜRACAAT EDEBİLİR Mİ?

Hemen söyleyelim ki Evet!

Kural olarak, borçlanma talebi yaptığınız esnada Türk vatandaşı olmanız gerekmektedir. Eğer başvuru yaptığınız esnada Türk vatandaşı değil iseniz müracaatınız kabul edilmeyecektir. Ancak, başvuru yaptığınız esnada Türk vatandaşı olmamanıza karşılık Türk vatandaşlığından izin alarak çıkmış iseniz, yani bir başka deyişle Mavi (ya da eski adıyla Pembe) kartınız var ise tıpkı Türk vatandaşı gibi tüm haklardan yararlanacağınızdan yurtdışı borçlanma talebinde bulunabileceksiniz.

Mavi ya da Pembe kartlı olmanız sadece “borçlanılacak süre”nin hesabında dikkate alınacaktır. Bir başka deyişle, “mavi ya da pembe kartlı iken” geçen sürelerinizi borçlanma imkânınız olmayacak, ancak “mavi ya da pembe kart almadan önce geçen” sürelerinizi rahatlıkla borçlanabileceksiniz.

Yeri gelmişken belirtmek isteriz ki; SGK, Mavi ya da Pembe kartlıların müracaatlarını “Müracaat Anında Türk Vatandaşı Olmak” kuralını dar yorumlayarak kabul etmemektedir. Ancak böylesi durumlarda mahkemeler bu işlemi iptal etmekte ve yasal hakların kullanılmasını sağlamaktadırlar. Bu konuda Yargıtay tarafından verilmiş pek çok karar mevcut olup, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2010/10-210 E. 240 K. Sayılı ilamında bu husus şöyle özetlenmiştir:

(Dava, yurtdışı hizmet borçlanması yapmak üzere SGK’na başvuran kişinin başvuru tarihinde Türk vatandaşı olmaması nedeniyle başvurusunun reddi üzerine açılmıştır. Davacı, başvuru tarihinde Türk vatandaşı değil ise de izinle çıkmış ve Mavi kart sahibidir. S.T.)

“Her ne kadar 3201 sayılı Kanunun uygulama yönetmeliğinin 2. ve 6.maddeleri borçlanmanın kabul edilebilmesi için davalı kuruma başvuru tarihinde hak sahibinin Türk vatandaşı olma şartını aramış ise de; Anayasa, Türk Vatandaşlık Kanunu ve 3201 sayılı Kanunun amaç ve özü gözetilerek yukarıda açıklanan maddeler birlikte değerlendirildiğinde, Türk vatandaşlığından izinle çıkan ve borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşlığını haiz olmayan davacıyı, Türk Vatandaşlık Kanunu’nun sosyal haklar bakımından vatandaş gibi kabul ettiği, ayrıca Türk vatandaşlığından izinle çıkmadan önce yurtdışında gerçekleşen çalışma sürelerine ilişkin borçlanma hakkının, Türk Vatandaşlık Kanunu ile kazanılmış hak sayılarak korunması ve Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanması gerektiği belirgindir.

 Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş bir haktır. Kazanılmış haklar, Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi, toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez. Hal böyle olunca, davacının Türk vatandaşı olarak yurt dışında çalıştığı süreleri 3201 sayılı Kanun gereğince borçlanabileceğinin kabulü gerekir.”

Yukarıda da belirttiğimiz gibi eğer mavi kart sahibi iseniz dava açmak yoluyla mavi kart almadan önce yurtdışında geçen sürelerinizi borçlanma hakkınız vardır.

Konu ile ilgili diğer önemli iki başlık da,

a-) Türkiye’de sigortalılığınız yok ise sigorta başlangıç tarihiniz ne olacaktır?

b-) Türkiye’de sigortalılığınız yok ise hangi statüden (Bağkur/SSK) emekli olacaksınız?

Şeklinde olup bunları da ileriki günlerde buradan takip edebilirsiniz.

Bu yazı Yurtdışı Emeklilik içinde yayınlandı ve , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s